Νεώτερες θεραπευτικές προσεγγίσεις στη νόσο του Πάρκινσον

βλαστοκύτταρα
Τα βλαστοκύτταρα αναθερμαίνουν τις ελπίδες θεραπείας στην νόσο Alzheimer
Φεβρουάριος 14, 2018
epilipsia
Ορμόνες του θυρεοειδούς: ο πιθανός ρόλος τους στην παθογένεση της επιληψίας
Φεβρουάριος 14, 2018

Νεώτερες θεραπευτικές προσεγγίσεις στη νόσο του Πάρκινσον

νόσος του Πάρκινσον

(Basic science breaks through: New therapeutic advances in Parkinson’s disease , Movement Disorders , Volume 30 , Issue 11 , pages 1521 – 1527)

Η νόσος του Πάρκινσον είναι η δεύτερη σε συχνότητα εμφάνισης νευροεκφυλιστική νόσος και προκαλεί σταδιακή επιδείνωση της κινητικής ικανότητας του πάσχοντος λόγω καταστροφής των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου που χρησιμοποιούν ντοπαμίνη. Κατά τη διαδρομή της νόσου πολύ συχνά εμφανίζονται στους ασθενείς αυτούς και μη κινητικά συμπτώματα όπως δυσκοιλιότητα , απώλεια όσφρησης , διαταραχές ύπνου και κατάθλιψη. Η νόσος του Πάρκινσον χαρακτηρίζεται ιστολογικά από την παρουσία ενδοκυτταρικών εγκλείστων σωματίων τα οποία αποτελούνται κυρίως από την πρωτείνη α-συνουκλείνη η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση αναδιπλώνεται στο χώρο με μη φυσιολογικό τρόπο. Σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών κάποιες μεταλλάξεις στο DNA είναι υπεύθυνες για την παθολογική αναδίπλωση της α-συνουκλείνης αλλά στους υπόλοιπες περιπτώσεις τα αίτια δεν μας είναι γνωστά. Σημαντικό λοιπόν μέρος της έρευνας για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων επικεντρώνεται στην α-συνουκλείνη εφόσον υπάρχει έντονη συσχέτιση των διαταραχών της συγκεκριμένης πρωτείνης με τη γένεση της νόσου.

Κάποιες έρευνες στοχεύουν στην καταστροφή της παθολογικής α-συνουκλείνης που βρίσκεται έξω από τα νευρικά κύτταρα είτε με ανάπτυξη ειδικού εμβολίου (AFF1 , AFFiRiS AG) κατά της πρωτείνης αυτής (ενεργητική ανοσοποίηση) είτε με χορήγηση ειδικού μονοκλωνικού αντισώματος κατά της α-συνουκλείνης ( PRX002 , Prothena & Roche) (παθητική ανοσοποίηση).

Με κάποιες άλλες μελέτες έχουν αναπτυχθεί πειραματικά φάρμακα  (anle138b, curli, 45-54W) που εμποδίζουν τα μεμονωμένα μόρια α-συνουκλείνης να συνενωθούν σχηματίζοντας μεγαλύτερα συμπλέγματα που είναι τοξικά για τα νευρικά κύτταρα.

Σε μερικές ακόμη μελέτες δοκιμάζονται πειραματικά φάρμακα  (ambroxol, NAB, nilotinib) που στοχεύουν στην ενίσχυση των μηχανισμών που αποδομούν την α-συνουκλείνη μέσα στα νευρικά κύτταρα.

Παράλληλα με την α-συνουκλείνη νεώτερες μελέτες δείχνουν ότι στη γένεση της νόσου κομβική θέση καταλαμβάνει η φλεγμονή και οι μηχανισμοί της. Για την καταστολή των φλεγμονωδών μηχανισμών δοκιμάζονται πειραματικά δύο νέα φάρμακα , ο ανοσοκατασταλτικός παράγοντας FK506 και ο αναστολέας Xpro1595.

Πρόσφατα παρουσιάζεται αυξημένο ενδιαφέρον κάποιων ερευνητών για έναν υποδοχέα γλυκαγόνης (glucagon-like peptide 1 receptor , GLP-1R) σαν ενδεχόμενο στόχο για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών στη νόσο του Πάρκινσον. Φάρμακα που ενεργοποιούν τον υποδοχέα  GLP-1R χρησιμοποιούνται ήδη στη θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. Η δοκιμή παρόμοιων φαρμάκων στη νόσο του Πάρκινσον βασίζεται στην παρατήρηση ότι τα δύο νοσήματα (Πάρκινσον και Διαβήτης τύπου 2) μοιράζονται κάποιους κοινούς μοριακούς μηχανισμούς. Ηδη τρία φάρμακα της κατηγορίας αυτής δοκιμάζονται πειραματικά (exenatide ,  lixisenatide , liraglutide).